KORUMADAKİ GENÇLERE “SÜRE” VE “DİPLOMA” BARİYERİ!

ANADOLU BÜYÜK AİLE FEDERASYONU (DABAF), Yurt Dernekleri Federasyonu(YUDEF), Elele Federasyonu Meclis yolundaki 2828 Sayılı kanun teklifine ilişkin değişiklik yapılmasına ilişkin tasarıya itiraz etti: “Gençlerin istihdam hakkı ellerinden alınmasın.”

 Devlet koruması altında yetişen gençlerin geleceğini doğrudan etkileyecek yeni bir düzenleme tartışma yarattı. Anadolu Büyük Aile Federasyonu, Yurt Dernekleri Federasyonu ve El Ele Federasyonu (Koruyucu Aile Dernekleri Federasyonu) öncülüğünde bir araya gelen sivil toplum kuruluşları ve sendikalar, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifine karşı ortak bir bildiri yayımladı. Mart 2026’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan teklifin, koruma altından ayrılan gençlerin istihdam haklarını daraltacağı ve sosyal riskleri artıracağı ifade edildi.

Hazırlanan raporda özellikle “90 gün” şartı sert sözlerle eleştirildi. Teklife göre, kurumdan izinsiz ayrılan ya da ilişiği kesilen gençlerin belirli bir süre içinde başvuru yapmaması halinde istihdam hakkını kaybetmesi öngörülüyor. STK temsilcileri ise bu düzenlemenin, zaten kırılgan durumda olan gençleri tamamen sistem dışına iteceğini savundu.

“Kaçış davranışı çoğu zaman akran zorbalığı, psikolojik baskı ya da kurumsal ilgisizliğin sonucudur. Bu durumda sorumluluk çocuğa değil, onu kaçmaya iten sisteme yüklenmelidir. Getirilmek istenen süre şartı, mağduru cezalandıran bir yaklaşım içermektedir.”

KRİTİK TALEPLER MASADA

Gazete ilanı niteliğindeki raporda, yalnızca eleştiri değil somut çözüm önerileri de yer aldı. STK’lar, gençlerin istihdam hakkının korunması ve güçlendirilmesi için şu adımların atılmasını talep etti:

Mesleki Eğitim Odaklı Kota: 14 yaşından sonra korumaya alınan gençler için süre şartı aranmaksızın özel sektörde ayrı istihdam kotaları oluşturulmalı.

Atama Sıklığı: Kamuya merkezi yerleştirmeler yılda en az iki kez yapılmalı, gençlerin uzun süre işsiz kalmasının önüne geçilmeli.

Uzman Kadro Güçlendirmesi: Çocuk evleri ve bakım kuruluşlarında psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve çocuk gelişimcilerin görev tanımları netleştirilerek ihtisaslaşma sağlanmalı.

ULUSLARARASI STANDARTLARA AYKIRI UYARISI

Sivil toplum kuruluşları, söz konusu düzenlemenin yalnızca ulusal değil uluslararası yükümlülükler açısından da sorunlu olduğunu belirtti. Açıklamada, teklifin Türkiye’nin en üst politika belgelerinden biri olan 12. Kalkınma Planı ile Birleşmiş Milletler Alternatif Bakım Kılavuzu’nda yer alan “çocuğun yüksek yararı” ilkesine aykırı olduğu vurgulandı.

STK’lar, kanun teklifinin mevcut haliyle yasalaşmasının, devlet korumasındaki gençlerin topluma kazandırılması hedefiyle çeliştiğini belirterek, Meclis’e çağrıda bulundu:

“Bu düzenleme geri çekilmeli, gençlerin haklarını genişleten ve onları hayata hazırlayan kapsayıcı bir model oluşturulmalıdır.”

Kamuoyunda geniş yankı uyandırması beklenen teklifin önümüzdeki günlerde Meclis komisyonlarında ele alınması planlanıyor. Sivil toplum temsilcileri ise sürecin takipçisi olacaklarını ve gençlerin hak kaybına uğramaması için mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.